الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )

123

رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )

عليهما السّلام همراه لشكر مسلمانان بودند و به اجازه حضرت على عليه السّلام فتح شد و هم گويند عراق مفتوح العنوة نبوده است زيرا مفتوح العنوة به سرزمينى گفته مىشود كه در حضور امام يا نايب خاص او و يا به اذن امام فتح شود و چنان كه مىدانيم هيچيك از آنها وجود نداشته است و حضور امام حسن و امام حسين عليهما السّلام در فتح عراق به حقيقت نپيوسته است بنابراين مفتوح العنوة نخواهد بود و امام ( ع ) هر امريه‌اى كه اراده فرمايد دربارهء آن صادر مىفرمايد ؛ علامه حلّى هم همين نظريه را در خصوص فتح عراق ايراد كرده است . پايان آنچه شيخ ابراهيم قطيفى از شرح نافع سيد على بن عبد الحميد نقل كرده است . مؤلف گويد : ممكن است على بن عبد الحميد حسينى كه قطيفى نظريه او را ايراد كرده است ، مترجم حاضر باشد هرچند هم محتمل است شرح نافع از آثار سيد على بن عبد الحميد باشد كه به زودى به شرح حالش اشاره مىشود . پس از چندى به مطلبى برخوردم كه حكايتى را در شأن ميمنه كتاب مختصر نافع محقق حلّى ، از خط شيخ حسن بن شهيد ثانى نقل نموده و ناقل آن حكايت را از كتاب رجال سيد على بن عبد الحميد يادآورى كرده و او همان حكايت را از استادش شيخ فخر الدّين نقل كرده است . سيد علم الدّين مرتضى على بن سيد نسّابه جلال الدّين عبد الحميد بن سيد نسّابه شيخ الشرف فخار بن معدّ بن فخار بن احمد بن محمد بن ابى الغنائم محمّد حسينى موسوى حائرى فاضلى دانشور و كاملى بنام است و از پدرش سيد عبد الحميد روايت مىكرده است . شيخ معاصر در امل الآمل مىنويسد : سيد علم الدّين مرتضى على بن عبد الحميد بن فخار بن معدّ موسوى فاضلى فقيه بوده است . ابن معيّه از او ، از پدرش ، از جدّش فخار ، روايت مىكرده است و كتاب الانوار المضيئة در احوال حضرت مهدى ( بقية اللّه ) از آثار او مىباشد .